Bir ağır vasıtanın işletme maliyetlerini düşüren en önemli unsur, plansız duruşların önüne geçmektir. Birçok araç sahibi “viteslerde sorun yoksa şanzımanı elletme” mantığıyla hareket etse de, şanzıman bakımı periyodik olarak yapılması gereken hayati bir işlemdir. Peki, şanzımanlar kaç yılda bir bakım yapılmalı?
Aslında doğru soru yıl değil, kilometre ve çalışma saati olmalıdır. Uzun yol çalışan bir çekicide ZF veya Mercedes şanzıman yağı değişim periyodu genellikle 200.000 ile 300.000 kilometre arasındadır. Ancak araç şantiye içinde, dur-kalk trafiğinde veya aşırı ağır yük altında çalışıyorsa bu periyot 150.000 kilometreye kadar düşürülmelidir. Şanzıman yağı, sadece yağlama yapmaz; aynı zamanda sistemdeki ısıyı uzaklaştırır ve metal sürtünmesini minimuma indirir. Özelliğini yitirmiş bir yağ, dişli setlerinin (grup dişlisi, güneş dişli vb.) hızla aşınmasına ve binlerce dolarlık masrafa yol açar.
Bakım sadece yağ değişimi ile sınırlı kalmamalıdır. Her yıl en az bir kez hava kurutucu filtrelerin kontrol edilmesi gerekir. Şanzıman valflerine giden hava nemli olursa, selenoid valfler oksitlenir ve vites geçişleri bozulur. Ayrıca şanzıman kulakları ve prizdirek keçesi gibi sızdırmazlık elemanları da gözle kontrol edilmelidir. Unutmayın, vaktinde yapılan bir bakım, şanzımanın ömrünü iki katına çıkarırken yakıt ekonomisine de doğrudan katkı sağlar.